24.05.1933
Türkiye, sağlık hizmetlerini kamusal kaynaklarla finanse etmeyi temel ilke olarak benimsemekle birlikte, standartlarını ve uygulanmasını denetlenmek koşuluyla özel sektörün de bu alanda hizmet vermesini desteklemiştir. 24 Mayıs 1933'te Hususi Hastaneler Kanunu çıkarıldı.
Dünyada ilk özel hastanelerin 18. yüzyılda İngiltere’de kurulduğu bilinmektedir. Refah düzeyinin artmasına paralel olarak Avrupa ve Kuzey Amerika ülkeleri başta olmak üzere özel hastanelerin sayıları da giderek artmaktadır.
Ülkemizde ilk özel hastane 1920 yılında Amiral Mark Lambert Bristol öncülüğünde İstanbul’da açılan “Amerikan Hastanesi” (Bristol Hastanesi) dir. Bu hastane Türkiye’nin ilk kâr amacı gütmeyen özel hastanesiyi. Ameriken Hastanesi halen “Vehbi Koç Vakfı” na bağlı olarak hizmet vermektedir.
Cumhuriyet döneminde özel hastane işletmelerinin temelleri 24 Mayıs 1933 tarihinde çıkartılan “2219 sayılı Hususi Hastaneler Kanunu” ve buna bağlı olarak yayımlanan “Özel Hastaneler Yönetmeliği” ile atılmıştır. Özel hastanelerin sayısı 1987 yılında yürürlüğe giren 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ile artmaya başlamıştır. Bu kanunun 5 inci maddesi “Milli Savunma Bakanlığı” hariç kamu kurum ve kuruluşlarına ait bütün sağlık kuruluşlarının kamu tüzel kişiliğini haiz sağlık işletmelerine dönüştürülmesinin yolunu açmıştır. Böylece, günümüzde de baskın bir politika olan hizmet sunumunda özel sektöre öncelikli olarak yer açılması sağlanmıştır.
Söz konusu kanundan sonra 1980’lerde özel sektör, poliklinik ve dispanserler kurarak sağlık alanına ilgi göstermeye başlamış, 1990’lı yıllarda ise özel sağlık kuruluşlarının sayısında patlama yaşanmıştır. 2000’li yıllarda genel hastanelerin yanı sıra göz, mikrocerrahi, KBB, ortopedi, fizik tedavi gibi branş hastaneleri ve merkezleri açılmaya başlanmıştır. Günümüzde Türkiye’deki hastanelerin üçte birinden fazlasını oluşturan ve güçlü bir sektör durumuna gelen özel hastane işletmeleri dernekler kurmuş, bu dernekler 2004 yılında Özel Hastaneler ve Sağlık Kuruluşları Derneği (OHSAD) çatısı altında birlik oluşturmuştur.
Özel hastanelerdeki hizmetlerin sevk ve idaresinden sorumlu olan kurum Sağlık Bakanlığı olsa da hizmet sunumunda pek çok aktör devreye girmektedir. O nedenle bu hastanelerin hizmetlerini düzenleyen “Özel Hastaneler Tüzüğü” ve “Özel Hastaneler Yönetmeliği” pek çok kez değişikliğe uğramış ve güncellenmiştir.
Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2022 Haber Bülteni'ne göre Sağlık Bakanlığı hastane sayısı 915, Üniversite hastane sayısı 68 ve özel hastane sayısı 572 olmak üzere 2022 yılında toplam 1555 hastane mevcuttur.
Kaynaklar
Katkıda Bulunanlar
Prof. Dr. Zafer Öztek - Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Son Güncellenme Tarihi: 11.05.2024
